Спецыфiка фармiравання маўленча-камунікатыўнай кампетэнцыi ў вучняў 1 – 4 класаў сродкамi фальклору

2020-05-14

У навукова-метадычным часопісе «Пачатковае навучанне: сям’я, дзіцячы сад, школа» ў раздзеле «Выхаванне малодшаго школьніка» (2020. – № 4. – С. 54-61) апублікаваны артыкул дацэнта кафедры менеджменту і адукацыйных тэхналогій факультэта кіравання і прафесійнага развіцця педагогаў ІПКiП БДПУ iмя М. Танка, кандыдата педагагічных навук, дацэнта Алены Савельеўны Шылавай і магістранта БДПУ Наталлі Уладзіміраўны Мурашка «Спецыфiка фармiравання маўленча-камунікатыўнай кампетэнцыi ў вучняў 1 – 4 класаў сродкамi фальклору».

Працэс фарміравання маўленча-камунікатыўнай кампетэнцыi вучняў 1 – 4 класаў мае сваю спецыфіку і яго паспяховасць і эфектыўнасць залежаць ад шэрагу фактараў:

  • уліку ўзроставых асаблівасцяў, характэрных для зносін у малодшым школьным узросце;
  • выкарыстання відаў дзейнасці, характэрных для дадзенага перыяду, напрыклад, вучэбнай і гульнёвой, з паступовым ускладненнем вербальных і невербальных сродкаў камунікацыі. Нягледзячы на тое што вядучым відам дзейнасці ў гэтым узросце з'яўляецца вучэбная дзейнасць, дзеці яшчэ не страцілі цікавасці да гульні і, што самае важнае, гульню яны выкарыстоўваюць для адпрацоўкі вучэбных уменняў. Такім чынам, гульню можна з поспехам выкарыстоўваць i для фармiравання маўленча-камунікатыўнай кампетэнцыi;
  • накіраванасці працы настаўніка на фарміраванне маўленча-камунікатыўнай кампетэнцыi: ад ведаў аб прыёмах і правілах вербальных зносін і здольнасці разумець да выкарыстання на практыцы невербальных сродкаў зносін;
  • атмасферы, у якой адбываецца працэс фарміравання маўленча-камунікатыўнай кампетэнцыi і ад якой шмат у чым залежыць эфектыўнасць гэтага працэсу;
  • гаворачы пра атмасферу, у якой адбываецца працэс фарміравання маўленча-камунікатыўнай кампетэнцыi, трэба памятаць, што ў малодшым школьным узросце для эфектыўнасці і паспяховасці любога працэсу патрэбна стварыць шэраг умоў:
  • дзейнасць павінна выклікаць у вучняў станоўчыя эмоцыі, задавальненне: адчуванне пачуцця радаснага задавальнення ад таго, што выконваецца, спрыяе ўзнікню імкнення па ўласнай ініцыятыве, без прымусу ажыццяўляць гэтую дзейнасць;
  • дзейнасць павінна быць па магчымасці творчай;
  • арганізаваць дзейнасць вучня трэба так, каб ён імкнуся да мэты, якая нязначна праўзыходзіць яго магчымасці і ўжо дасягнуты ім ўзровень выканання дзейнасці;
  • неабходна стымуляваць дзейнасць: адной з формаў стымуляцыі патрэбы ў моўных зносінах з'яўляецца пахвала як станоўчае падмацаванне дасягненняў дзіцяці і стварэнне сітуацыі поспеху (распавядаць пра дасягненні вучня ў яго прысутнасці іншым педагогам і яго бацькам).

Такім чынам, спецыфіка фарміравання маўленча-камунікатыўнай кампетэнцыі вучняў 1 – 4 класаў заключаецца ва ўзроставых асаблівасцях, выкарыстанні розных відаў дзейнасці, характэрных для гэтага ўзросту, у стварэнні цікавых і творчых умоў для іх фарміравання і развіцця, а выкарыстанне для гэтага працэсу фальклорнага матэрыялу робіць яго больш натуральным, беспрымысовым і займальным.

Навіну падрыхтавала Шылава А.С.